Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

TÜBA Konsey Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı programa katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Koyuncu konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalardan ibaret olmadığını, Akdeniz’in ortak geçmişine, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere dayanan çok katmanlı bir tarihe sahip olduğunu vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıl ticari ve mali bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden güncel iş birliklerine uzanan süreci ele aldı.

Tarihsel Belgeler ve Akademik İş Birliği

Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti. TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri de katılımcılarla paylaştı.

Koyuncu, Water4All projesi kapsamında Roma’da yürüttüğü çalışmalara da değinerek, Avrupa Birliği destekli projede atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine araştırmalar yapıldığını aktardı. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu ve üniversiteler, bilim akademileri ile araştırma merkezleri arasında iş birliğinin artırılmasının önemini vurguladı.

Bilim Diplomasisi ve Küresel Sorunlar

Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu belirterek, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarla mücadelede uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da işaret etti.

Programın açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde ticarette Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı arasındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini anlattı; Alessandro Albanese Ginammi Türkiye-İtalya ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi; Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği dış ilişkileri bağlamında iki ülke ticaretinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.